قانون مدني: زوجین دائم اگر ممنوع از ارث نباشند از يكديگر ارث ميبرند
آوریل 2, 2009 at 01:33 حمید توکلی 10 دیدگاه
فصل چهارم ـ ارث در ازدواج موقت
به موجب ماده 140 قانون مدني، ارث يكي از اسباب تملك است و به استناد ماده 861 همان قانون موجب ارث از دو امر نسب و سبب است.
ماده 1077 قانون مدني ميگويد: “در نكاح منقطع احكام راجع به وراثت زن و به مهر او همان است كه در باب ارث و در فصل آتي مقرر شده است.”
ماده 940 قانون مدني: “زوجين كه زوجيت آنها دائمي بوده و ممنوع از ارث نباشند از يكديگر ارث ميبرند.”
در قانون مدني مادهاي كه تصريح به ارث زن و شوهر در ازدواج موقت نمايد، وجود ندارد اما از مفهوم مخالف ماده 940 قانون مدني كه شرط ارث بردن زن و شوهر از يكديگر را فقط مربوط به ازدواج دائم دانسته است،استفاده ميشود كه زن و شوهر در امر ازدواج موقت از يكديگر ارث نميبرند.
بنابراين طبق قاعده كلي و حكمي كه وجود دارد، زن و شوهر در ازدواج موقت از يكديگر ارث نميبرند.
بخش اول ـ شرط ارث در ازدواج موقت:
قسمت الف ـ شرط ارث براي هر دو: اگر شرط ارث شود كه زن و شوهر از يكديگر ارث ببرند آيا صحيح است يا خير؟
اگر زن و شوهر در ضمن عقد ازدواج موقت شرط نمايند كه از يكديگر ارث ببرند، برخي قائل به اين هستند كه اين شرط صحيح است.
قسمت ب ـ شرط ارث براي يكي از طرفين: در ضمن عقد ازدواج موقت هرگاه شرط شود كه فقط يكي از زوجين از ديگري ارث ببرد، شرط صحيح است مانند اينكه شرط شود فقط زن از شوهر ارث ببرد يا بالعكس، در اينصورت هر كه شرط به نفع او شده، ارث ميبرد و به نظر برخي فقهاء اين شرط صحيح است.196
قسمت ج ـ عدم ارث ولو با شرط: زن وشوهر در ازدواج موقت از يكديگر ارث نميبرند، حتي اگر شرط شده باشد.197
با توجه به اينكه ارث بردن زن وشوهر از يكديگر در ازدواج موقت، در قانون مدني ذكر نشده و چنين شرطي هم براي آن مقرر نشده است )همانند ماده 1113 قانون مدني در خصوص شرط حق نفقه (به نظر ميرسد در ضمنعقد موقت اگر چنين شرطي بين زن و شوهر شود، شرط باطل و بلا اثر باشد.
زيرا شرط توارث در مورد مذكور، شريك قرار دادن غير وارث در تركه است كه متعلق به ورثه قانوني متوفي ميباشد و آن برخلاف قوانين توارث است كه از قوانين آمره به شمار ميرود و از نظر نظم اجتماعي وضع شدهاست. بدين جهت وصيت بيش از ثلث هم اجازه داده نشده است و مقدار زائد بر ثلث، منوط به اجازه ورثه است.198
به عبارت ديگر شرط ضمن عقد وقتي صحيح است كه در محدوده حقوق متعهد باشد، در حاليكه شرط توارث تعهد عليه وارث است و هيچ كس نميتواند عليه ديگري شرط كند.199
و چنانچه قائل به شرط ارث در ازدواج موقت شويم، اين با آسان گيري و مسئوليت پذيري كمتر در ازدواج موقت نسبت به ازدواج دائم منافات دارد زيرا يكي از دلايل تشريع قانون ازدواج موقت، همانطور كه قبلا بيان گرديد، درخصوص مواردي است كه زن و شوهر نسبت به يكديگر از تكاليف كمتري نسبت به ازدواج دائم برخوردارند.
بخش دوم ـ نحوه ارث بردن زن و شوهر در ازدواج موقت:
اگر در ضمن عقد ازدواج موقت زن و شوهر يا يكي از آنها شرط نمايد كه در قالب وصيت از يكديگر ارث ببرند تا مقدار ثلث، اين وصيت صحيح و نافذ است.
زيرا هر كس ميتواند در زمان حيات خود تا ثلث اموالش را وصيت نمايد و زياده بر آن موكول به اجازه ورثه است و در اين خصوص زوجين در ازدواج موقت ميتوانند، وصيت كنند به اينكه طبق قانون ارث از يكديگر ارثببرند.
بنابراين سهم مرد يك چهارم و اگر زن فرزند نداشته باشد يك دوم كل اموال و دارايي زن است كه در اين صورت نياز به اجازه ورثه است و سهم زن يك هشتم و اگر مرد فرزند نداشته باشد يك چهارم قيمت اموال شوهر ازابنيه و اشجار و ساير اموال منقول مرد است. و يا اينكه به تراضي، سهم هر يك را تعيين كنند كه بيشتر از ثلث نشود و اين وصيت صحيح است و در اين صورت نياز به اجازه وراث هم نميباشد زيرا كمتر از ثلث وصيت شده است. ودر اين خصوص سهم زن از كل اموال شوهر و دارائيهاي او خواهد بود زيرا بر طبق شرط و تراضي طرفين عمل ميشود.
نویسنده: حسن گنجی
کارشناس ارشد حقوق خصوصی
کتاب روابط زوجین در ازدواج موقت
فهرست سایر فصل های کتاب ِ روابط زوجین در ازدواج موقت:
گفتار دوم، روابط غیرمالی زوجین در ازدواج موقت:
فصل اول ـ روابط زوجين در ازدواج منقطع + فصل دوم ـ خواستگاري
فصل سوم ـ قابليت صحي براي ازدواج (قابليت جسمي و بلوغ)
فصل چهارم ـ موانع ازدواج موقت
فصل پنجم ـ شرايط صحت ازدواج موقت
فصل ششم ـ انحلال عقد در ازدواج موقت
فصل هفتم ـ عده در ازدواج موقت
گفتار سوم، روابط مالی زوجین در ازدواج موقت:
فصل اول ـ مطالبه هدايائي كه از بهم خوردن نامزدي قبل از ازدواج منقطع ناشي ميشود
فصل دوم ـ مهر در ازدواج موقت
فصل سوم ـ حق نفقه در ازدواج موقت
فصل چهارم ـ ارث در ازدواج موقت
لیست تمام متن های رابطه | کتاب نظام حقوق زن در اسلام
ورودی دستهبندی شده در: سایر نویسنده ها. برچسبها: قانون مدنی, قانونی, متعه, نحوه ارث بردن, وراثت, ارث, ازدواج, ازدواج موقت, حقوق مدنی, حقوقی, حسن گنجی, شرط ارث.
10 دیدگاه مال خود را بیافزایید
پاسخی بگذارید
این نوشته را دنبالک کنید. | از راه آراِساِس در دیدگاهها مشترک شوید
1. حسن | اوت 5, 2009 در 14:48
ارث زن عقدی با توجه به اینکه شوهر فوت شده ولی ازدواج صورت نگرفته چقدر میشه ایا مثل قدیم نصف مهریه است